ករុណា
សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ
(ធម្មជាតិ) នាំបង់នូវទុក្ខនៃបុគ្គលដទៃ ឬ (ធម្មជាតិ) បំផ្លាញនូវទុក្ខនៃបុគ្គលដទៃ (សេចក្តីអាណិត ដូច អនុទ្ទយា); វិ. កិរតិ វិក្ខិបតីតិ>ករុណា, ករោតិ បរទុក្ខំ វិនាសេតីតិ វា>ករុណា ។ ល ។ -ភាវនា ឥ. គុណជាតិញ៉ាំងករុណាឲ្យចម្រើន; វិ. ករុណំ ភាវេតីតិ>ករុណាភាវនា ។ -ភាវនាប្រកបដោយករុណា; វិ. ករុណាយ សម្បយុត្តា ភាវនា>ករុណាភាវនា ។ កិ.ចំរើននូវករុណា ឬ កិ.ញ៉ាំងករុណាឲ្យចំរើន ។ -វេគសមុស្សាហិតមានស គុ. មានចិត្តគឺកម្លាំងនៃករុណាឲ្យខ្មីឃ្មាតហើយ ។ -សហគត គុ. ទៅមួយអន្លើដោយករុណា, ប្រព្រឹត្តទៅមួយអន្លើដោយករុណា, ប្រកបដោយករុណា ។
បទានុក្រមធម្មបទ
ធម្មជាតិនាំបង់នូវទុក្ខនៃបុគ្គលដទៃ ឬធម្មជាតិបំផ្លាញនូវទុក្ខនៃបុគ្គលដទៃ (សេចក្តីអាណិត); វិ. កិរតិ វិក្ខិបតីតិ>ករុណា, ករោតិ បរទុក្ខំ វិនាសេតីតិ វា>ករុណា ។
ចូឡធាតុបច្ចយជោតិកា
សាធូនំ ហទយកម្បនំ ករោតីតិ ករុណា, ករ ករណេ, ឧណោ, កាលេ វត្តមានាតីតេ ណ្វាទយោតិ វា យុ, ថិយំ អា, អស្ស ឧត្តំ. ទុក្ខំ កុសតីតិ កំ, កុស ឆេទនេ, សព្វតោ ណ្វុត្វាវី វាតិ អ, ក្វចិ ធាតូតិអាទិនា សស្ស លោបោ, សិំ. កសទ្ទោ ចេត្ថ សុខត្ថវាចកោ. កំ សុខំ រុន្ធតិ វិពាធតិ ការុណិកំ ន សុខាបេតីតិ ករុណា, កសទ្ទូបបទ - រុធិ រុធ វា អាវរណេ, ករុធិតោ ណោ ធលោបោ ណេតិ សទ្ទនីតិសុត្តេន ណោ, ធលោបោ ច, ថិយំ អា. ទុក្ខិតសត្តេសុ ផរណាវសេន កិរតីតិ ករុណា, កិរ វិក្ខិបនេ, កុនោ. កិរតិ បរទុក្ខំ វិក្ខិបតីតិ ករុណា, កិរ វិក្ខិបនេ, យុ រុណោ វា, កិរន្តស្សុ, ឥស្ស. ការុណិកានំ ហទយខេទំ ករោតីតិ ករុណា, ករ ករណេ, ករកិរេហិ រុណោតិ សទ្ទនីតិសុត្តេន រុណោ. ឯត្ថ ច វិមតិវិនោទនី- ដីកាយំ វចនត្ថវិសេសោ ហោតិ, តត្ថ សំសន្ទិតព្វោ. សាធូនំ ហទយំ កិណាតិ ហិំសតីតិ ករុណា, កិ ហិំសាយំ, រុណោ. វិសុទ្ធិមគ្គេ បរទុក្ខេ សតិ សាធូនំ ហទយកម្បនំ ករោតីតិ ករុណា ទយា, [ករ ករណេ, វរារករតរទរយមអជ្ជមិថសកា កុនោតិ កុនោ, រា នស្ស ណោតិ នស្ស ណត្តំ]. កីណាតិ វា បរទុក្ខំ ហិំសតិ វិនាសេតីតិ ករុណាតិ វចនត្ថោ កតោ. កិរីយតិ ទុក្ខិតេសុ បសារីយតីតិ ករុណា, កិរ បសារណេ, វជាទីហិ បព្វជាទយោ និបច្ចន្តេតិ វា កាលេ វត្តមានាតីតេ ណ្វាទយោតិ វា សុត្តេ រុណបច្ចយោ, អនុពន្ធ- រការលោបោ, ក្វចិ ធាតូតិអាទិនា ឥស្ស អត្តំ, ថិយំ អា. បរទុក្ខេ សតិ ការុណិកំ ករោតិ ហិំសតីតិ ករុណា, ករ ហិំសាយ, ឧណាបច្ចយោ. កលិំ សត្តេហិ អវន្តិ រក្ខន្តិ ឯតាយាតិ ករុណា, កលិសទ្ទូបបទ - អវ រក្ខនេ, យុ. សត្តេ កលិតោ អវន្តិ រក្ខន្តិ ការុណិកា ជនា ឯតាយាតិ ករុណា, កលិសទ្ទូបបទ - អវ រក្ខនេ, យុ, ថិយំ អា, លស្ស រោ, វស្ស ឧត្តំ, ឥលោបាទិ. ករុណាសទ្ទោ ធាតុវសេន អនេកវចនត្ថោ, វុត្តម្បិ ចេតំ សទ្ទនីតិសុត្តមាលាយំ ករធាតុវសា វាបិ, កិរធាតុវសេន វា កំសទ្ទូបបទរុធិ-, ធាតុតោ វាបិ ទីបយេ ករុណាសទ្ទនិប្ផត្តិំ, មហាករុណសាសនេតិ.