ចក្ខុ

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

ធម្មជាតរមែងឃើញនូវរូប (ចក្ខុ, ភ្នែក ដូច លោចន); វិ. រូបំ ចក្ខតីតិ>ចក្ខុ ។ -ទុព្វល គុ. អ្នកមានចក្ខុទុព៌ល, អ្នកទុព៌លដោយចក្ខុ, អ្នកមានចក្ខុមានកម្លាំងថយ, អ្នកមានចក្ខុមានកម្លាំងគឺទោសប្រទូស្តហើយ ។ -ទ្វារាទិវស បុំ. អំណាចនៃទ្វារមានចក្ខុទ្វារជាដើម ។ -ទ្វារាទិ គុ. (ទ្វារ) មានចក្ខុទ្វារជាដើម ។ -ទ្វារ នបុំ. ទ្វារគឺចក្ខុ ។ -បថ បុំ. គន្លងនៃចក្ខុ ។ -បាលត្ថេរ បុំ. ព្រះថេរៈឈ្មោះចក្ខុបាល ។ -ភូត គុ. អ្នកមានចក្ខុកើតហើយ, អ្នកមានចក្ខុ, កើតហើយជាចក្ខុ ។ -វិកលកាល បុំ. កាលនៃ...មានចក្ខុវិកល, កាលនៃ...ជាអ្នកវិកលដោយចក្ខុ ។ -វិញ្ញេយ្យាទិ គុ. មានអារម្មណ៍គឺបុគ្គលគប្បីដឹងច្បាស់ដោយចក្ខុជាដើម ។ ពុទ្ធចក្ខុ (ពុទ្ធញ្ញាណ), សមន្តចក្ខុ (សព្វញ្ញុតញ្ញាណ ឬ អនារវណញ្ញាណ), បញ្ញាចក្ខុ, ធម្មចក្ខុ (ហេដ្ឋាមគ្គត្តយញ្ញាណ), មំសចក្ខុ, ទិព្វចក្ខុ ។

បទានុក្រមធម្មបទ

ធម្មជាតរមែងឃើញនូវរូប (ចក្ខុ, ភ្នែក); វិ. រូបំ ចក្ខតីតិ>ចក្ខុ ។

ចូឡធាតុបច្ចយជោតិកា

រូបំ ចក្ខតិ បស្សតីតិ ចក្ខុ, ចក្ខ ទស្សនេ, ឧ. សមវិសមំ ចក្ខតិ វទតីតិ ចក្ខុ, ចក្ខ វិយត្តិយំ វាចាយំ, ឧ, បទរូបសិទ្ធិយំ ណុបច្ចយោ. ចក្ខតិ វិញ្ញាណាធិដ្ឋិតំ ហុត្វា សមវិសមំ អាចិក្ខន្តំ វិយ ហោតីតិ ចក្ខុ, ចក្ខ អាចិក្ខនេ, រូ, វិញ្ញាណាធិដ្ឋិតំ ហុត្វាតិ វិញ្ញាណាធិដ្ឋិតស្ស ភាវតោតិ អត្ថោ, សាម្យត្ថេ ហិ បច្ចត្តវចនំ, ហេត្វត្ថេ ច ត្វាបច្ចយោតិ. ចក្ខតិ រូបំ វិភាវេតីតិ ចក្ខុ, ចក្ខ វិភាវនេ, រូ. ចក្ខតិ អស្សាទេតិ រូបន្តិ ចក្ខុ, ឧ. អភិធម្មត្ថសង្គហទីបនីដីកាយំ បន និព្វចនំ កតំ ចក្ខតិ វិញ្ញាណាធិដ្ឋិតំ ហុត្វា រូបំ អស្សាទេន្តំ វិយ ហោតីតិ ចក្ខូតិ, ចក្ខតីតិ ហិ អយំ សទ្ទោ មធុំ ចក្ខតិ, ព្យញ្ជនំ ចក្ខតីត្យាទីសុ វិយ អស្សាទនត្ថោ ហោតិ, តេនាហ ភគវា ចក្ខុំ ខោ បន មាគន្ទិយ រូបារាមំ រូបរតំ រូបសម្មុទិតន្ត្យាទិ. យទិ ឯវំ សោតំ ខោ មាគន្ទិយ សទ្ទារាមំ សទ្ទរតំ សទ្ទសម្មុទិតន្ត្យាទិវចនតោ សោតាទីនម្បិ សទ្ទាទិអស្សាទនំ អត្ថីតិ តេសម្បិ ចក្ខុសទ្ទាភិធេយ្យតា អាបជ្ជេយ្យាតិ នាបជ្ជតិ និរុឡ្ហត្តា, និរុឡោ្ហ ហេស ចក្ខុសទ្ទោ ទដ្ឋុកាមតានិទានកម្មជភូតប្បសាទលក្ខណេ ចក្ខុប្បសាទេយេវ មយុរាទិសទ្ទា វិយ សកុណវិសេសាទីសុ មហិយំ រវតីតិ មយុរា. កាមំ អញ្ញេបិ សត្តា មហិយំ រវន្តិ, តថាបិ មយុរសទ្ទោ រុឡ្ហិសទ្ទត្តា មោរេយេវ វត្តតិ, ន អញ្ញេសុ, ឯវំ ឥធាបីតិ អធិប្បាយោ. ចក្ខុសទ្ទោ នបុំសកលិង្គេ វត្តតិ, ចក្ខក្ខិ នយនំ នេត្តំ, លោចនំ ទិដ្ឋិ ទស្សនំ បេក្ខនំ អច្ឆិ ចេតានិ, នាមានិយេវ ចក្ខុនោ, ឯត្ថ ច បទត្ថុទ្ធារំ ន វក្ខាម, តស្មិំ ហិ វុត្តេ គន្ថគរុ ភវេយ្យ, អត្ថិកេហិ អភិធានវណ្ណនាយំ ឱលោកេតព្វោ.