ធា

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

ធារណេ ទធាតិ វិទធាតិ "ទ្រទ្រង់, តាំងនៅ, ទល់ទ្រ" ភូ. ។ ធាតុនេះមានរូបសិទ្ធិច្រើនបែបនិងសំដែងតាមន័យ ស. ដូចតទៅនេះ៖ សំវិធេតិ សំវិទហតិ សំវិហិតោ សំវិទហិតោ សំវិធាយ សំវិទហិត្វា សំវិធានំ "ចាត់ចែង, រៀប ចំ" (សំ+វិ+ធា) ។ និធេតិ និទហតិ និធិ និធានំ និទហិតោ កម្ម. និធិយ្យតិ "កប់ទុក, គរទុក, ប្រមូលទុក" អា. និធឹ និធេតិ "គេកប់ទុកនូវកំណប់ទ្រព្យ" ។ និធិ នាម និធិយ្យតិ "កំណប់ដែលកប់ទុក" (និ+ធា) ។ សុនិហិតោ កិ. គុ. កម្ម. "ដែលកប់ទុកល្អហើយ, ឆ្អែតហើយ" ។ អត្ថសញ្ហិតោ គុ. "ប្រកបដោយប្រយោជន៍" (សញ្ហិតោ<សំ+ធា+ត) ។ បិទហតិ បិទហិតោ បិទហិត្វា បិធាយ បិធានំ "បិទ, ខ្ទប់, ចុក" (បិ+ធា-ធា) ។ បរិទហតិ បរិទហិត្វា "តែងតួ, ស្លៀកពាក់, ស្លៀកដណ្ដប់" អា. យោ វត្ថំ បរិទហិស្សតិ-ស. ។ (បរិ+ធា-ធា) ។ សទ្ទហតិ សទ្ទហិតោ សទ្ធា "ជឿ, ចុះចិត្តស៊ប់, គោរព, រាប់អាន" អា. សទ្ទហតិ តថាគតស្ស ពោធឹ "ជឿនូវប្រាជ្ញានៃព្រះតថាគត"-ស. ។ (សំ+ធា-ធា) ។ សទ្ទេយ្យោ គុ. "ដែលគួរជឿ, គួរទុកចិត្ត" អា. សទ្ទេយ្យ វចសា ឧបាសិកា "នាងឧបាសិកាដែលមានវាចាគួរជឿបាន, គួរយកជាការណ៍បាន"-ស. ។ សោតាវធានំ នបុំ. "ការផ្ទៀងត្រចៀកស្ដាប់" ។ ឱទហតិ "តាំងចុះ, ផ្ទៀង, ផ្ចង់" អា. សោតំ ឱទហិត្វា "ផ្ទៀងត្រចៀក" (ឱ+ធា-ធា) ។ មច្ចុធេយ្យា គុ. "ជាទីតាំង-ទីនៅនៃមច្ចុ" (មច្ចុ+ធា+ណ្យ) ។ នាមធេយ្យំ នបុំ. "តាំងនាម, តាំងឈ្មោះ, ដាក់ឈ្មោះ" ។ អភិធេយ្យំអភិធានំ នបុំ. "នាម, ឈ្មោះ" (អភិ+ធា) ។ ធាតា គុ. "អ្នកទ្រទ្រង់, អ្នកតាំងទុក" (ធា+តុ) ។ វិធាតា គុ. "អ្នកធ្វើ, អ្នកចាត់ចេង, អ្នករៀបចំ" (វិ+ធា+តុ) ។ ទហតិ "តាំងទុក, តំកល់ទុក" អា. ឱក្កាកំ បិតាមហំ ទហន្តិ "សក្យៈទ. តាំងព្រះចៅឱក្កាកៈទុកជាព្រះបិតាមហៈ (ព្រះអយ្យកោ)"-ស. ។