នគរ
សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ
នគរ, ក្រុង (នគរ<នគ៑+រ = ទីមាននគៈគឺមានប្រាសាទជាដើម; វិ. នគា បាសាទាទយោ អស្ស សន្តីតិ>នគរំ, នគរ<ន+ឃរ, ឃ>គ = ទីមានផ្ទះដេរដាស; វិ. នំ សម្បុណ្ណំ ឃរំ ឯត្ថាតិ>នគរំ) ។ -គុត្តិក បុំ., គុ. អ្នកគ្រប់គ្រងនូវនគរ ។ -ទ្វារន្តរ នបុំ. ចន្លោះនៃទ្វារនៃនគរ ។ -ទ្វារបាលក បុំ. អ្នករក្សានូវទ្វារនៃនគរ ។ -ប្បទក្ខិណ នបុំ. ប្រទក្សិណនៃក្រុង, ប្រទក្សិណនូវក្រុង ។ -បរិគ្គាហក គុ. អ្នករក្សានូវនគរ, អ្នកគ្រប់គ្រងនូវនគរ, អ្នកកំណត់នូវនគរ; វិ. នគរំ បរិគ្គណ្ហតីតិ>នគរបរិគ្គាហកោ ។ -បរិគ្គាហិក គុ. អ្នកប្រកបក្នុងកិ.រក្សានូវនគរ, អ្នកគ្រប់គ្រងនូវនគរ ។ -បវិសនកាល បុំ. កាលនៃកិ.ចូលទៅកាន់នគរ, កាលជាទីចូលទៅកាន់នគរ ។ -មជ្ឈ នបុំ. កណ្ដាលនៃនគរ ។ -វាសីបុំ. អ្នកនៅក្នុងក្រុង, អ្នកនៅក្នុងក្រុងដោយប្រក្រតី, អ្នកមានកិ.នៅក្នុងក្រុងជាប្រក្រតី ។ -វិនាសនភីត គុ. អ្នកខ្លាចអំពីសេចក្ដីវិនាសនៃក្រុង ។ -វិថី ឥ. វិថីនៃក្រុង, ថ្នល់មានក្នុងក្រុង ។ -សទិស គុ. ប្រាកដស្មើដោយក្រុង, ដូចជា ក្រុង ។ -សង្ខាត គុ. គឺបុគ្គលរាប់ព្រមហើយថាក្រុង, ពោលគឺក្រុង ។ -សេដ្ឋីបុំ. សេដ្ឋីក្នុងក្រុង, សេដ្ឋីនៅក្នុងក្រុង ។ -សោភណ គុ. អ្នកមានលំអរក្នុងក្រុង, អ្នកញ៉ាំងក្រុងឲ្យល្អ ។ -សោភណិត្ថី ឥ. ស្រីអ្នកល្អក្នុងក្រុង, ស្រីអ្នកមានលំអក្នុងក្រុង, ស្រីអ្នកញ៉ាំងក្រុងឲ្យល្អ (ស្រីផ្កាមាស) ។
បទានុក្រមធម្មបទ
នគរ, ក្រុង (នគរ<នគ+រ=ទីមាននគៈ គឺមានប្រាសាទជាដើម; វិ. នគា បាសាទាទយោ អស្ស សន្តឹតិ>នគរំ; នគរ<ន+ឃរ, ឃ>គ=ទីមានផ្ទះដេរដាស; វិ. នំ សម្បុណ្ណំ ឃរំ ឯត្ថាតិ>នគរំ) ។
ចូឡធាតុបច្ចយជោតិកា
នគា បាសាទាទយោ អស្ស សន្តីតិ នគរំ, មធ្វាទិតោ រោ. ន គច្ឆន្តីតិ នគា ឃរា. នគា ឯត្ថ សន្តីតិ វា នគរំ, សទ្ទោយំ អបុមេ. ន គរហិតព្វន្តិ នគរំ, នបុព្វ - គរហ និន្ទាយំ, តោ, ហិតលោបោ. នំ សម្បុណ្ណំ ឃរំ ឯត្ថាតិ នគរំ, ទោ ធស្ស ចាតិ ឯត្ថ ចសទ្ទេន វា មហាបទេសសុត្តេន វា ឃការស្ស គការំ កត្វា នឃរន្តិ វត្តព្វេ នគរន្តិ វុត្តំ. ន គលតិ ន ចវតីតិ នគរំ, នបុព្វ - គល ចវនេ, អ, លស្ស រោ. នគោ អស្ស អត្ថីតិ នគរោ, អស្សត្ថ្យត្ថេ រោ. នគា ឯត្ថ សន្តីតិ នគរោ, ពហុបព្វតប្បទេសោ, នគរន្តិបិ បាឋោ, មុខាទិតោ រោតិ និរុត្តិ- ទីបនីសុត្តេន មន្ត្វត្ថេ រោ.