ព្យញ្ជន
សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ
វត្ថុមានត្រីនិងសាច់ជាដើមជាទីដល់នូវភាវៈនៃសេចក្ដីត្រេកអរដោយវិសេសនៃជន (ម្ហូប, ម្ហូបគោក, ម្ហូបក្រៀម, សម្លគោក), អង្គជាត, អក្សរ, លក្ខណៈ, បទ (វិភត្យន្ត); វិ. វិសេសេន អជ្ជន្តិ អស្សាទភាវំ គច្ឆន្តិ ឯត្ថ មច្ឆមំសាទិម្ហិ ជនាតិ>ព្យញ្ជនំ ។ វិ+អញ្ជ+យុ = ភេទជាគ្រឿងប្រកាសនូវការចែករំលែកថាស្រី ឬ ប្រុស (ចំណែក); វិ. ព្យញ្ជយតិ ឥត្ថី បុរិសោ តិវិភាគំ បកាសេតិ តេនាតិ>ព្យញ្ជនំ ។ -បទ នបុំ. បទនៃព្យញ្ជនៈ, បទគឺព្យញ្ជនៈ, ព្យញ្ជនៈនិងបទ ។ -សមយ បុំ. សម័យនៃព្យញ្ជនៈ, លទ្ធិជាគ្រឿងដល់ព្រមនៃព្យញ្ជនៈ ។
បទានុក្រមធម្មបទ
វត្ថុមានត្រីនិងសាច់ជាដើមជាទីដល់នូវភាវៈនៃសេចក្តីត្រេកអរដោយវិសេសនៃជន (ម្ហូប, ម្ហូបគោក, ម្ហូបក្រៀម, សម្លគោក); វិ. វិសេសេន អជ្ជន្តិ អស្សាទភាវំ គច្ឆន្តិ ឯត្ថ មច្ឆមំសាទិម្ហិ ជនាតិ>ព្យញ្ជនំ ។ វិ+អញ្ច+យុ=ភេទជាគ្រឿងប្រកាសនូវការចែករំលែកថាស្រី ឬប្រុស (ចំណែក); វិ. ព្យញ្ជយតិ ឥត្ថី បុរិសោតិ វិភាគំ បកាសេតិ តេនាតិ>ព្យញ្ជំ ។
ចូឡធាតុបច្ចយជោតិកា
វិសេសេន ភត្តំ អញ្ជតិ អន្តោ គច្ឆតិ អនេនាតិ វ្យញ្ជនំ ព្យញ្ជនំ, វិបុព្វ - អញ្ជ គមនេ, យុ. បទាទីនិ ជនេន្តីតិ ព្យញ្ជនា, វិបុព្វ - ជន ជននេ, អ, ឥស្ស យោ, និគ្គហីតាគមោ. សស្សរំ វណ្ណសមុទាយំ និស្សាយ អត្ថំ ព្យញ្ជយន្តិ បាកដំ ករោន្តីតិ ព្យញ្ជនា. សទ្ធម្មនេរុត្តិកា បន សរំ ជនេន្តីតិ ព្យញ្ជនានីតិ វទន្តិ. សរំ អនុគច្ឆន្តីតិ ព្យញ្ជនានីតិ វេទវិទូ. ព្យញ្ជន-សទ្ទោ ឧបសេចនលិង្គវាក្យាវេណិ កសរីរាវយវវាចកោ នបុំសកលិង្គោ, អក្ខរវាចកោ បុន្នបុំសកលិង្គោ, តត្រុបសេចនេ សូបំ វា ព្យញ្ជនំ វាតិ នបុំសកនិទ្ទេសោ ទិស្សតិ, តថា លិង្គេ ឥត្ថិព្យញ្ជនំ បុរិសព្យញ្ជនន្តិ នបុំសកនិទ្ទេសោ, វាក្យេ បទព្យញ្ជនានិ សាធុកំ ឧគ្គហេត្វាតិ នបុំសកលិង្គនិទ្ទេសោ អាវេណិកេ អសីតិ អនុព្យញ្ជនានីតិ នបុំសកនិទ្ទេសោ, សរីរាវយវេ កិលេសានំ អនុ អនុ ព្យញ្ជនតោ បាកដភាវករណតោ អនុព្យញ្ជនន្តិ ឯវំ នបុំសក- និទ្ទេសោ, ឯត្ថ ហិ អនុព្យញ្ជនំ នាម ហត្ថបាទសតហសិត- កថិតវិលោកិតាទិភេទោ អាការោ, សោ ឯវ សរីរាវយវោតិ វុច្ចតីតិ, អក្ខរេ ព្យញ្ជនោ, ព្យញ្ជនន្តិ ច បុន្នបុំសកនិទ្ទេសោ.