មា

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

ព្រះចន្ទ (ដូច ឧឡុរាជា) ។

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

មានសទ្ទេសុ មាតិ "រាប់អាន, ចេញសំឡេង" ភូ. ។ មាតា ឥ. "ម្ដាយ, មាតា" (មា+តុ) ។ សូចិថា មាតា<មាន៑+រាតុ, បា=រក្ខនេ ឬ បា=បានេ+តុ "រក្សា ឬ បំបៅដោះ" ។ មាតុច្ឆា ឥ. "ម្ដាយមីង, ម្ដាយធំខាងម្ដាយ" ប្អូន ឬ បងស្រីម្ដាយ (មាតុ+ច្ឆ) ។ មាតុភគិនី ឥ. ដូចមាតុច្ឆា ។ មាតុភាតា បុំ. "ឪពុកមា, ឪពុកធំខាងម្ដាយ" ប្អូន ឬ បងប្រុសនៃម្ដាយ ។ មាតុលោ បុំ. ដូច មាតុភាតា វិ. មាតុយា ភាតា មាតុលោ (មាតុ+ឧល) ។ មាតុលានី ឥ. "ម្ដាយមីងថ្លៃ, ម្ដាយធំថ្លៃ" ប្រពន្ធនៃឪពុកមាប្រពន្ធនៃឪពុកធំ វិ. មាតុលស្ស ភរិយា មាតុលានី (មាតុល+អាន សូចិ) ។

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

បរិមាណេ មិនាតិ មានំ មិនិត្វា បរិមាណំ មិនិតព្វំ បមាណំ "បរិមាណ, រាប់, វាស់, វាល់, ថ្លឹង, ស្ទង់" កី. ។ មត្តា ឥ. "មាត្រា, គ្រឿងរាប់, វាល់, វាស់, ថ្លឹង" ។ មត្តំ គុ. ឬ នបុំ. "មាត្រា, ឬ ប្រមាណ, ត្រឹមតែ, គត់, តូច" ឧ. គមនមត្តំ "ត្រឹមតែកិ. ទៅ" ។ បញ្ចមត្តំ "ប្រាំគត់" ។ មនោ បុំ. "ចិត្ត, គំនិត" រាប់, វាល់, ថ្លឹង, ស្ទង់, កំណត់នូវអារម្មណ៍; វិ. ឯកាយ នាឡិយា ឯកាយ ចតុលាយ មិនមានោ វិយ អារម្មណំ មិនាតិ បរិច្ឆិន្ទតីតិ មនោ-ស. ។ វិមានំ នបុំ. "វិមាន, ទីនៅរបស់ទេវតា" =ទេវនិកេតនំ-ស. ។ មេតព្វំ កិ. គុ. "គប្បីវាស់" អា. ឆាយាមេតព្វា ។ អប្បមាណោ គុ. "ប្រមាណមិនបាន, រាប់មិនអស់, ប្រសើរបំផុត" អា. អប្បមាណោ ពុទ្ធោ អប្បមាណោ ធម្មោ អប្បមាណោ សង្ឃោ ។

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

បរិមាណេ មិនោតិ "ប្រមាណ, វាស់, ស្ទង់, ប្រៀបផ្ទឹម" សុ. ។ ឧបមា ឥ. ឧបមានំ នបុំ. "ឧបមា, ប្រដូច, ប្រៀបផ្ទឹម" ប្រព្រឹត្តទៅក្នុងទីជិតនៃការវាស់ វិ. យា អច្ចន្តតាយ ន មិនោតិ ន វិច្ឆិន្ទតិ សា មានស្ស សមីបេ វត្តតីតិ ឧបមា-ស. ។ មាយា ឥ. "ថ្ងៃបណ្ដើរកូន, ការភាន់គំនិត, ការប្រកាន់ពហិលក្ខណៈថាជារបស់ពិត, មន្តអាគម, ល្បិចកិច្ចកល, រូបភាពបញ្ឆោត, ការសង្ឃឹមមិនសមហេតុផល" (មា+យ (សូចិ) ។

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

កុំ, ពុំ (បើប្រើរួមចូលជាមួយនឹងកិរិយាសព្ទដែលជាអជ្ជត្តនីវិភត្តិត្រូវប្រែថាកុំ...ឡើយ ឧ. មាករិ "កុំធ្វើឡើយ"; បើរួមចូលជាមួយនឹងបញ្ជមីវិភត្តិត្រូវប្រែថាចូរកុំ... ឧ. មាករោហិ "ចូរកុំធ្វើ" ។ ល ។ ) និសេធត្ថវាចកនិបាត ប្រាប់អត្ថគឺហាម, ឃាត់ប្រែថាកុំ, កុំឡើយ, ន, អ, នោ, អលំ, នហិ ក៏ជានិសេធត្ថវាចកៈដែរ ។

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

ព្រះចន្ទ (ដូច ឧឡុរាជា) ។

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

ព្រះចន្ទ (ដូច ឧឡុរាជា) ។

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

បទានុក្រមធម្មបទ

កុំ, ពុំ (បើប្រើរួមចូលជាមួនឹងកិរិយាសព្ទដែលជាអជ្ជតនីវិភត្តិ ត្រូវប្រែថា កុំ...ឡើយ ឧ. មា ករិ៖ កុំធ្វើឡើយ; បើរូមចូលជាមួយនឹងបញ្ចមី វភត្តិ ត្រូវប្រែថា ចូរកុំ...ឧ. មា ករោហិ ចូរកុំធ្វើ ។ ល ។

ចូឡធាតុបច្ចយជោតិកា

មាតិ អត្តានំ កប្បុរេន សទិសំ ករោតីតិ មា សោមោ, មា បរិមាណេ, ក្វិ. ធម្មេន បុត្តេ មានេតីតិ មា មាតា, មាន មាននេ, ក្វិ. មាយតិ សព្វជនេហីតិ មា, មីយតិ មានីយតិ អត្តនោ បតិភូតេន មហិស្សរេនាតិ វា មា ឧមាទេវី, មា មាននេ, ក្វិ. សទ្ទនីតិបទមាលាយំ វុត្តំ មា វុច្ចតិ សិរី, តថា ហិ វិទ្វមុខមណ្ឌនដីកាយំ មាលិនីតិ បទសស្សត្ថំ វទតា មា វុច្ចតិ សក្ខី, អលិនី ភមរីតិ វុត្តំ, លក្ខីសទ្ទោ ច សិរីសទ្ទេន សមានត្ថោ, តេន មា វុច្ចតិ សិរីតិ អត្ថោ អម្ហេហិ អនុមតោ, តថា បោរាណេហិបិ មំ សិរិំ ធារេតិ វិទធាតិ ចាតិ មន្ធាតាតិ អត្ថោ បកាសិតោ, តស្ម មាលិនី មន្ធាតាតិ ច ឥមានេត្ថ និទស្សនបទានិ, តត្រ បុល្លិង្គស្ស តាវ មសទ្ទស្ស អយំ នាមិកបទមាលា មោ មា, មំ មេ, មេន ឥច្ចាទិ អយំ បន ឥត្ថិលិង្គស្ស មាសទ្ទស្ស នាមិកបទមាលា មា មា មាយោ, មំ មា មាយោ, មាយ ឥច្ចាទិ, ឯត្ថ បន សិរីវាចកោ មាសទ្ទោ ច សទ្ទវាចកោ ធាសទ្ទោ ចាតិ ឥមេ សមានគតិកា ឯកក្ខរត្តា និច្ចមាការន្តបកតិកត្តា ឥត្ថិលិង្គត្តា ចាតិ.