មុន៑

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

គតិញាណេសុ មុនតិ "ទៅ, ដល់, ប្រព្រឹត្តទៅ, ត្រាស់ដឹង, ដឹង" ភូ. ។ មោនំ នបុំ. មានន័យពីរយ៉ាង៖ ១/ ញាណំ "ការដឹង ឬ ប្រាជ្ញា" (មោនេយ្យប្បដិបទាសង្ខាតំ មគ្គញ្ញាណមោនំ) បាលីថា អហំ មោនេន មោនិស្សំ "តថាគតនឹងដោយញាណ" ។ ២/ តុណ្ហីភាវោ "តុណ្ហីភាព, ការនៅស្ងៀម" បាលីថា នមោនេន មុនិ ហោតិ "និងចាត់ថាជាអ្នកប្រាជ្ញដោយការនៅស្ងៀមក៏មិនបានដែរ" ។ មុនិ បុំ. "មុនី, អ្នកប្រាជ្ញ, អ្នកចេះដឹង" វិ. មុនាតិ ជានាតិ ហិតាហិតំ បរិច្ឆិន្ទតីតិ មុនិ ។ ល ។ ពាក្យថា មុនិ នេះចេញចាក មុនិ ធាតុ ក៏បាន ។ ជាឈ្មោះអ្នកប្រាជ្ញទូទៅតាំងពីថ្នាក់ទាបរហូតដល់ថ្នាក់ខ្ពស់បំផុត ជាព្រះបរមនាមនៃព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ក៏បានដូចពាក្យព្រះសារីបុត្រពោលថា "មុនីតិ វុច្ចតិត ថាគតោ អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ" ប៉ុន្តែបើប្រើស្ទួនគ្នាថា "មុនិមុនិ" គឺសំដៅយកព្រះបរមនាម នៃព្រះពុទ្ធតែម្យ៉ាងប្រែថា "កំពូលនៃអ្នកប្រាជ្ញ" ។ ដូចពាក្យថា រាជរាជា "ស្ដេចរបស់ស្ដេចគឺព្រះចៅអធិរាជ, ព្រះរាជាធិរាជ" ។ មុនិន្ទោ បុំ. "ព្រះបរមនាមនៃព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់" អ្នកប្រាជ្ញធំជាងអ្នកប្រាជ្ញទ. ។