លា

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

អាទានបវត្តនេសុ លាតិ លានំ "ចាប់, កាន់, ទទួល, ប្រព្រឹត្តទៅ" ភូ. ។ គុរឡោ បុំ. "គ្រុឌចាប់យករបស់ធ្ងន់"; វិ. គរុំ លាតិ គណ្ហាតីតិ គុរឡោ (គរុ+លា) ។ សព្ទជាវេវចនៈគឺ គរុឡោ សុបណ្ណោ ទិជាធិបោ នាគារិ ករោដិ-ស. ។ សីហលោ បុំ. "សីហល, លង្កា" ជាឈ្មោះបុព្វបុរសនៃអ្នកលង្កា និងមនុស្សដែលកើតពូជមក "ចាប់រាជសីហ" វិ. សីហំ លាតិ គណ្ហាតីតិ សីហលោ-ស. ។ រាហុលោ បុំ. "ព្រះរាជឱរសនៃព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ឈ្មោះរាហុល" ចាប់ដូចជា រាហូ វិ. រាហុ វិយ លាតិ គណ្ហាតីតិ រាហុលោ-ស. ។ លាមកោ គុ. "លាមក, អាក្រក់, អន់, គំរក់, ក្រខ្វក់" កាន់យកនៅសេចក្ដីថោកទាប វិ. លាតិ គណ្ហាតិ ហីនភាវន្តិ លាមកោ (លា+មក សូចិ) ។ ពាលោ បុំ. ឬ គុ. "មនុស្សពាល, ល្ងង់, ខ្លៅ" = កាន់យកនូវសេចក្ដីវិនាសទាំងពីរ វិ. ទិដ្ឋធម្មិកសម្បរាយិកសង្ខាតេ ទ្វេ អនត្ថេ ទេវត្តកោកាលិកាទយោ វិយ លាតិ គណ្ហាតីតិ ពាលោ (ទ្វិ+លា) ។ សព្ទជាវេវចនៈគឺ ពាលោ អវិទ្វា អញ្ញោ អញ្ញាណី អវិចក្ខណោ អបណ្ឌិតោ អកុសលោ ទុម្មេធោ ទុមតិ ជលោ ឬ ជឡោ ឯលមូគោ និប្បញ្ញោ ទុមេ្មធី អវិទូ មគោ អវិញ្ញូ អន្ធពាលោ ទុប្បញ្ញោ អវិទ្ទសុ-ស. ។ សុរិយមណ្ឌលោ ចន្ទមណ្ឌលោ "មណ្ឌលព្រះអាទិត្យ, រូបដួបងព្រះអាទិត្យ, ចន្ទមណ្ឌល, រូបដួងច័ន្ទ" វិ. មណ្ឌោ បសន្នោ ហុត្វា លាតិ គច្ឆតិ បវត្តតីតិ មណ្ឌលោ (សូចិ) ។ កុសលំ នបុំ. "កុសល, បុណ្យ, សេចក្ដីល្អ, សេចក្ដីសប្បាយ" គុ. "មានថ្វីដៃ, ជំនាញ, ឈ្លាសវៃ, ប្រសប់, សប្បាយ, ផលគួរប្រាថ្នា, ប្រាស់ចាកទោស" ប្រព្រឹត្តទៅដោយញាណ វិ. កុច្ឆិតានំ បាបធម្មានំ សានតោ តនុករណតោ ញាណំ កុសំ នាម ។ តេន កុសេន លាតព្វំ បវត្តេតព្វន្តិ កុសលំ-ស. ។ មហល្លកោ បុំ. មហល្លិកា ឥ. "មនុស្សចាស់, មនុស្សធំ" កាន់យកនៅភាវនៃខ្លួនជាមនុស្សធំ ឬ ចាស់" វិ. មហត្តំ លាតិ គណ្ហាតីតិ មហល្លកោ មហល្លិកា (មហ+លា+ណ្វុ) ។ សព្ទជាវេវចន បុំ. ជិណ្ណោ មហល្លកោ វុទ្ធោ វុឌ្ឍោ កត្តរោ ថេរោ ។ ឥ. ជិណ្ណា មហល្លិកា វុឌ្ឍី វុទ្ធី ពុទ្ធី កត្តរា ថេរី-ស. ។ ថេរោ ប្រែថា មនុស្សចាស់ដូចបាលីថា ទុរេ អបស្សំ ថេរោវ ចក្ខុំ យាចិតុមាតតោ-ស. ។