លោក៑

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

លោទស្សនេ លោកេតិ លោកយតិ, លោកតិ វោលោកេតិ; ការិត. ឱលោកាបេតិ ឱលោកាបយតិ "ឃើញ, មើល, រមិលមើល, ប្រមើលមើល, ពិនិត្យមើល" ចុ. ភូ. ។ លោកោ បុំ. មានន័យ៣យ៉ាង៖ ១/ សង្ខារលោកោ "រាងកាយ" បែកធ្លាយ, វិនាស វិ. លុជ្ជតីតិ លោកោ សង្ខារោ ។ បាលីថា លុជ្ជតិ បលុជ្ជតីតិ ខោ ភិក្ខុ តស្មា លោកោតិ វុច្ចតិ ឬថា ឯកោ លោកោ សព្វេ សត្តា អាហារដ្ឋិកា ។ ២/ សត្តលោកោ "សត្វលោក, ពួកសត្វ" វិ. លោកីយតិ ឯត្ថ បុញ្ញបាបំ តព្វិបាកោ បាតិលោកោ សត្តោ ជាទីដែលគេពិនិត្យមើលបុណ្យបាបនិងផលនៃបុណ្យបាបនោះ ។ បាលីថា សស្សតោ លោកោតិ វា អសស្សតោ លោកោតិ វា ។ ៣/ ឱកាសលោកោ "ពិភពលោក" ។ វិ. លោកីយតិ វិចិត្តាការេន ទិស្សតីតិ លោកោ ចក្កវាឡសង្ខាតោ ឱកាសោ ។ បាលីថា យវតា ចន្ទិមសុរិយា បរិហរន្តិ ...តាវ សហស្សធា លោកោ ឯត្ត តេ វត្តតិ វសោ ។ អាលោកោ បុំ. "ពន្លឺ, រស្មី" វិ. អាលោកេន្តិ ឯតេន ភូសោ បស្សន្តិ ជនា វិញ្ញាណំ វាតិ អាលោកោ ។ ឱលោកេតិ "រមិលមើល, ប្រមើលមើល" =ហេដ្ឋាបេក្ខតិ-ស. ។ ឧល្លោកេតិ "ងើបមើល, ងើយមើល, មើលខាងលើ" =ឧទ្ធំបេក្ខតិ-ស. ។ អាលោកេតិ "មើលទៅខាងមុខ, មើលចំទៅមុខ" =បុរតោបេក្ខតិ-ស. ។ វិលោកេតិ "ងាកមើល, បែរមើល, មើលទៅទាំងសងខាង" = ទ្វីសុ បស្សេសុ បេក្ខតិ វិវិធា វា បេក្ខតិ-ស. ។ អបលោកេតិ "អបលោក, ប្រកាស, ផ្ដៀង, ប្រាប់ឲ្យដឹង" =ជានាបេតិ ។ អា. សង្ឃំ អបលោកេត្វា "ផ្ដៀងសង្ឃឲ្យដឹង"-ស. ។

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

ភាសាយំ លោកេតិ លោកយតិ "ពោល, និយាយ" ចុ. ។