វង្ក៑

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

កោដិល្លេ វង្កតិ "វៀច, កោង, ង, ខុប" ភូ. ។ វង្កោ គុ. ឬ បុំ. មានន័យ៣យ៉ាង៖ ១/ វក្ក បាលីថា "... ទិសា ភជថា វក្កង្គា ជាតំ សរណតោ ភយំ" ។ សព្ទជាវេវចនៈគឺ វង្កំ វក្កំ កុដិលំ ជិម្ហំ ចរិម្ហំ អនុជុ-ស. ។ រង្កំ កុដិលំ ជិម្ហំ ៣ នេះ ដីកាបបញ្ចស្ចទនី ឈ្មោះ លីនាត្ថប្បកាសិនី បានសំដែងថា វង្កំ "វៀច ដូចទឹកមូត្រគោ" (គោមុត្តវង្កំ) ។ កុដិលំ "វៀចដូចគំនូសព្រះច័ន្ទ" (ចន្ទលេខាកុដិលំ) ។ ជិម្ហំ ងដូចចុងនង្គ័ល" (នង្គលកោដិជិម្ហំ) ។ ២/ បុំ. "សន្ទូច, បង្កៃ" =ពលិសោ បាលីថា វង្កឃស្ដោវ អម្ពុជោ ហើយនិង យថាបិ មច្ឆោ ពលិសំ វង្កំ មំសេន ឆាទិតំ ប្រែថា "សន្ទូច, បង្កៃ" ទាំងពីរសព្ទមិនមែនប្រើជាគុណទេ កុំប្រែថា ពលិសំ វង្កំ "សន្ទូចវៀច ឬ ង" ឲ្យសោះគប្បីយល់ថាជាពាក្យវេវចនៈ និងគ្នាដូចពាក្យ ហត្ថិនាគោ (ដំរីទាំងពីរសព្ទ) សរោរុហំ បទុមំ (ឈូកទាំងពីរសព្ទ), ពុទ្ធោ ភគវា (ព្រះពុទ្ធទាំងពីរសព្ទ), មានទីប្រើទូទៅ (សូចិ) ។ ៣/ វង្ក បុំ. ជាឈ្មោះរបស់ភ្នំ ឬ ហៅថា គិរិវង្កត បាលីថា វង្កំ គច្ឆាម បព្វតំ, ទូរេ វង្កតបព្វតោ ។ ត្រង់ពាក្យថា វង្កតបព្វតោ នេះទីដែលមានអក្សរតនៅកណ្ដាលមានផ្លូវវិនិច្ច័យ ៤ យ៉ាង៖ ១ វង្ក+បព្វតោ ចុះ ត អាគម ដោយឥតស្រះអាស្រ័យដើម្បីតម្រូវឲ្យភាសាបានពិរោះពិសាតាមនិរុត្តិន័យទៅជា វង្កបព្វតោ ។ ២ វង្ក ចុះ តាសកត្ថបច្ច័យ មកជា វង្កតា ដូចពាក្យថា ទិសា ទិសតា, ទេវោ ទេវតា តាមន័យនេះ វិ. វង្កោ ឯវ វង្កតា, វង្កតា ច សោ បព្វតា ចាតិ វង្កតបព្វតោ (រស្សាតាជាត) ។ ៣ វង្កមស្ស សណ្ឋានមត្ថីតិ វង្កតោ (តបច្ច័យ) ។ ល ។ វង្កតបព្វតោ ។ ៤ បាទក្ខរបារិបូរិ ចុះអក្សរត ដើម្បីបំពេញបាទ ។ ទីដែលថា ទូរេ វង្កតបព្វតោ នោះនឹងថា ទូរេ វង្កតបព្វតោ ដូច្នេះវិញវាខ្វះបាទហេតុនោះត្រូវបន្ថែម ត-ស. ។