សីល៑
សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ
សមាធិម្ហិ សីលតិ សីលំ "តាំងនៅមាំ, ដំកល់ស៊ប់" ភូ. ។
សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ
ឧបធារណេ សីលេតិ សីលយតិ សីលំ សីលនំ "ទ្រទ្រង់, តាំងទុក, ដំកល់ទុក" ចុ. ។ ត្រង់ពាក្យខៃថា សមាធិនិងឧបធារណៈ របស់សីលធាតុប្រព្រឹត្តទៅក្នុង ពួកភូ. មួយ ចុ. មួយ ។ ស. បានសំដែងបញ្ជាក់ថា សមាធានំ វា កាយកម្មាទីនំ សុសីល្យវសេន អវិប្បកិណ្ណតា "ភាវៈនៃកាយកម្មជាដើម មិនរាត់រាយ គឺថាសូភាពរាបសា ព្រោះមានសីលល្អ ឈ្មោះថា សមាធាន =សមាធិ តាំងនៅមាំ, នឹងធឹង, រៀបរយអត្ថនេះចុះក្នុងពួកភូ. ។ ឧបធារណំ វា កុសលានំ ធម្មានំ បតិដ្ឋាវសេន អាធារភាវោ "កិរិយាទ្រទ្រង់ទុកនូវកុសលធម៌ ព្រោះសីលជាទីអាស្រ័យឈ្មោះថា ឧបធារណៈ" ទ្រទ្រង់ទុក, ដំកល់ទុកនេះជាអត្ថចុះក្នុងពួកចុ. ។ អត្ថទាំង២នេះមានក្នុងវិសុទ្ធិមគ្គ អ្នកប្រាជ្ញទ. ដែលឈ្លាសវៃក្នុងលក្ខណៈសព្ទក៏អនុមតិយល់ស្របទាំងស្រុង ។ អាចារ្យទាំងឡាយដទៃទៀតបានធ្វើអត្ថាធិប្បាយ អត្ថន័យរបស់ សីលនេះថាសីលសព្ទមកពីពាក្យថា សិរោ "ក្បាល" សីសោ "ប្រធាន" សីតលំ "ត្រជាក់ត្រជំ" សិវំ "ក្សេមក្សាន្ត" គឺផ្លាស់ រ>ល ទីឃៈ, ផ្លាស់ ស>ល, លុប ត ចេញ, ផ្លាស់ វ>ល ទីឃៈ សេចក្ដីថាមនុស្សយើងកាលបើក្បាលដាច់កំបុតហើយ សរីរាង្គអវៈយវៈទាំងអស់ក៏វិនាសសាបសូន្យទៅដែរ យ៉ាងណាមិញកាលបើសីលដាច់ ឬ បែកធ្លាយហើយគុណធម៌ទាំងឡាយក៏វិនាសសាបសូន្យទៅដូច្នោះដែរ (បរមត្ថមញ្ជុសា) ។ សីលមានន័យ២យ៉ាង៖ ១/ សីលតាំងនៅមាំ, ទ្រទ្រង់ទុក គឺការរក្សាកាយវាចាឲ្យប្រាសចាកទោស បានដល់សីល៥សីល៨ជាដើម ។ តាមអត្ថន័យទាំង២យ៉ាងក្នុងវិសុទ្ធិមគ្គ សំដៅយកសីលនេះឯង ។ ២/ សភាព, ធម្មតា, ប្រក្រកី, ទំនៀម, និស្ស័យ, ធម្មជាតិ ។