ហរ៑
សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ
ហរណេ (បវត្តនេ) ហរតិ វិហរតិ វិហាសិ (អជ្ជ.) វិហិស្សតិ (ភវិ.) "ប្រព្រឹត្តទៅ, នៅ, នៅអាស្រ័យ, សម្រេច, សម្រាន្តនៅ" ភូ. ។ សំវោហារោ សព្វោហារោ បុំ. "ការលក់ដូរ, ពាណិជកម្ម. ការលក់ទិញ" ។ រូបិយសំវោហារោ រូបិយសព្វោ ហារោ បុំ. "ការលក់ដូរ ឬ ផ្លាស់ប្ដូរដោយរូបិយវត្ថុ" (មាសប្រាក់) ។ ហារោ បុំ. "ការប្រព្រឹត្តទៅ" ដូចពាក្យថា បីតិបាមុជ្ជហារោ "ការប្រព្រឹត្តទៅដោយបីតិប្រាមោទ្យ" ។ វិហារ បុំ. "វិហារ, វត្ត, ទីនៅនៃព្រះសង្ឃ" ។ ហិរញ្ញ នបុំ. "ប្រាក់, មាស, ទ្រព្យ" (ហរ+ណ្យ) ។ វោហារ បុំ. មានន័យ៤យ៉ាង៖ ១/ ព្យហារោ ពាណិជ, ពាណិជកម្ម. ជំនួញ, ការលក់ដូរ បាលីថា យោ ហិ កោចិ មនុស្សសុ វោហារំ ឧបជីវតិ ឯវំ វាសេដ្ឋ ជានាហិ សោ វាណិជោ ន ព្រាហ្មណោ ។ ២/ បណ្ណត្តិ ឬ បញ្ញត្តិ "ខបញ្ញត្តិ, ការតាំងទុកជារបៀប ដូចជា វិន័យ, ច្បាប់, ទំនៀមទម្លាប់, ប្រពៃណី, ឈ្មោះ" បាលីថា សង្ខា សមញ្ញា បញ្ញត្តិ វោហារោ ។ ៣/ ចេតនា "គំនិត, ការតាំងចិត្ត" បាលីថា អដ្ឋ អរិយវោហារា អដ្ឋ អនរិយវោហារា ។ ៤/ វចន "ពាក្យ, ពោល, សំដែង, ចង្អុលប្រាប់" បាលីថា តថា តថា វោហរន្តិ បរាមសន្តិ-ស. ។ នៅមានន័យមួយទៀតថា "សេចក្ដីអន្តរាយ, គ្រោះថ្នាក់, ហេតុអាក្រក់" បាលីថា សាមុទ្ទិកំ នាវំ... វោហារោ តត្ថ តណ្ហេយ្យ ។ វោហារោតិ=ពោលមច្ឆោ "ត្រីកំណាច (ឆ្លាម) ឬ =ឧទរក្ខសោ "អារ័ក្សទឹក, ខ្មោចទឹក" =អាវដ្ដោ "ទឹកកួច, ទឹកវិល" (សោណកជាតក) ។ អភិហារោ ឧបហារោ បុំ. "ការបូជា, រាប់អាន" អា. ហំសានំ អភិហារេសុំ "ឲ្យអាហារដល់ហង្សទ. ដោយគោរព ឬ បូជាអាហារដល់ហង្សទ." ។ អភិហារេសុំ=ឧបនាមេសុំ ។ អភិហារញ្ច បសាទញ្ច ទិស្វា "ឃើញនូវសេចក្ដីគោរពផង នូវសេចក្ដីជ្រះថ្លាផង" (មហាហំសជាតក) ។ ហទយ នបុំ. "បេះដូង, ចិត្ត" (ហរ៑+អយ ផ្លាស់ រ៑ ជា ទ៑) ។ ហទយាលុ គុ. "មានសេចក្ដីល្អ, ចិត្តជា" (ហទយ+អាលុ) ។ ហទយី គុ. ដូច ទហយលុ ។ ហទយង្គមំ ត្រៃលិង្គ "ពាក្យពិរោះ, សំដីគាប់ចិត្ត, ចូលទៅដល់ចិត្ត, ចូលដល់បេះដូង, គាប់ចិត្ត" វិ. ហទយំ មនំ គច្ឆតិ បវិសតីតិ ហទយង្គមំ (ហទយ+គម៑+អ សូចិ) ។ អភិនិហារ បុំ. "អភិនិហារ, សេចក្ដីប្រាថ្នានាទីដោយតាំងចិត្តទុក (អភិ+និ+ហរ៑+ណ)" ។
សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ
អបនយនេ (នីហរណេ) ហរតិនីហរតិ "នាំចេញ, នាំទៅ, ដឹកនាំចេញ" ភូ. ។ នីហារ បុំ. "វិធី, របៀប, បែបផែន, ទឹកសន្សើម" ។ បរិហរតិ កិ. "បរិហា, រវាំង, រក្សា, ថែទាំ, ទំនុកបំរុង, គោរព, រាប់អាន, ពោល, អធិប្បាយ, ដោះស្រាយ, ធ្វើតប, កែខៃ" ន. បរិហារ ។ ហរណ នបុំ. "ការនាំចេញ" ដូចពាក្យថា រជោហរណំ "នាំចេញនូវធូលី"-ស. ។ ហរ បុំ. "នាំចេញ" ដូចពាក្យថា សព្វទោសហរោ ធម្មោ "ព្រះធម៌នាំចេញនូវទោសគ្រប់យ៉ាង" ព្រះសិវៈ ។ បាដិហារិយំ បាដិហីរំ បាដិហេរំ នបុំ. "បាដិហារ្យ" នាំចេញនូវពួកតិរិ្ថយ ជាគូប្រឆាំងចំពោះព្រះដ៏មានព្រះផងចំពោះសាសនាផង វិ. ភគវតោ ច សាសនស្ស ច បដិបក្ខេ តិត្ថិយេ ហរតីតិ បាដិហារិយំ បាដិហីរំ បាដិហេរំ (បដិ+ហរ៑+ណ្យ, ណ) ឬ (បដិ+ហិ =គតិយំ+ណ្យ, ណ) ដោយសូត្រថា "បដិតោ ហិស្ស ហេរំ ហីរញ្ច" អំពីមុខ បដិសព្ទ យក ហិធាតុ ជា ហេរ ជា ហីរ (សូចិ) ។ ឧទាហរណ នបុំ. "ឧទាហរណ៍, តួយ៉ាងពាក្យដែលឡើងមក, លើកឡើងយក (ឧ+អាទអាគម+ហរ៑+យុ) ។
សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ
អាទានេ ហរតិ អាហរតិ អាហរិតោ អាហរណំ "កាន់យក, យកទៅ, នាំមក, ចាប់, កាន់" ភូ. ។ កម្ម. ហរីយតិ ។ មនោហរោ បសាទោ "សេចក្ដីជ្រះថ្លាជាទីចាប់ចិត្ត" ។ អាហារ បុំ. "អាហារ, គ្រឿងស៊ីចុកនាំមកនូវរស, ហេតុ, ការណ៍" ។ អវហរតិ កិ. "លួច, លាក់, បំបិទបំបាំងនាំចុះទៅ" ន. អវហារោ "ល្មួច" ។ សំហរតិ កិ. "រួបរួម, ប្រមូល, ជញ្ជូន, ធ្វើឲ្យខ្លីចុះ" ន. សំហារោ សំហរណំ ។ អបហរតិ កិ. "យកទៅចោល, បោះចោល" ន. អបហារ ។ បហរតិ កិ. "ប្រហារ, វាយ, សម្លាប់, ធ្វើឲ្យអន្តរាយ" ន. បហរណ ។ សម្បហរតិ កិ. "ច្បាំង, តយុទ្ធ, តស៊ូគ្នា" ន. សម្បហារ ។ សមាហរតិ កិ. "ប្រមូលមក, រួបរួម, ប្រមូលផ្ដុំ, ធ្វើឲ្យជាគំនរ, គរ" ន. សមាហារ (សំ+អា+ហរ៑) ។ ហត្ថ បុំ. "ហត្ថដៃ, ប្រមោយ, មាត្រាវាស់ប្រវែង២សំអាម គឺ៥០សម, ឈ្មោះផ្កាយនក្ស័ត្រទី១៣មានសណ្ឋានដូចប្រមោយដំរី, កង, ពួក, បាច់" ។ កេសហត្ថ បុំ. "ផ្នួងសក់, បាច់សក់" ។ ហត្ថី បុំ. "ដំរី" ។ ហត្ថានីក នបុំ. "ទ័ពដំរី, កងពលដំរី" លោកកំណត់រាប់ដូចតទៅនេះដំរីមួយជិះបានបុរស ១២ នាក់ហៅថា ហត្ថិព្យូហៈ មួយ, ដំរី៣ កំណត់យ៉ាងហោចបំផុតហៅថា ហត្ថានីកំ "១ កងដំរី" មានគ្នា ៣៦ នាក់ សូចិ) ។ ឯកងពលសេះវិញ លោកកំណត់ដូច្នេះ (សេះមួយជិះបាន ឬ ផ្ទុកបានបុរស៣នាក់ រថមួយផ្ទុកបានបុរស៤នាក់ សេះ៣រថ៣ ហៅថា ហយានីកំ ១កងពលសេះ គឺមានគ្នា២១នាក់ សូចិ) ។ ហត្ថិគោបកោ ហត្ថរោហោ ហន្ថិបោ ហត្ថិមេណ្ឌោ បុំ. "គង្វាលដំរី, អ្នកថែររក្សាដំរី" ។ ហត្ថិឃាដា ឥ. "ហ្វូងដំរី" (សូចិ) ។