អយ៑

សទ្ទានុក្រមបាលីខ្មែរ

គតិយំ អយតិ "ទៅ, ដល់" ភូ. ។ -អយោ បុំ. "ដែក" =កាឡលោហំ; វិ. អយតិ នានាកម្មារកិច្ចេសុ ឧបយោគំ គច្ចតីតិ អយោ-ស. ។ -សមយោ បុំ. "សម័យ" (សំ+អយ+អ ឬ សំ+ឥ+អ) ប្រែបានច្រើនន័យ៖ ១/ ប្រជុំ, រួបរួម '=សមវាយោ' ឧ. អប្បេវ នាម ស្វេបិ ឧបសង្កមេយ្យាម កាលញ្ច សមយញ្ច ឧបាទាយ ។ ២/ ខណៈស្របក់, គ្រា '=ខណោ' ឧ. ឯកោ ច ខោ ភិក្ខុវេ ខណោ ច សមយោ ច ព្រហ្មចរិយវាសាយ ។ ៣/ កាល, វេលា, ពេល, រដូវ '=កាលោ' ឧ. ឧណ្ហសមយោ បរិទ្យាហសមយោ ។ ៤/ ហេតុ, ការណ៍ '=ហេតុ' ឧ. សមយោបិ ខោ កេ ភទ្ទាលិ អប្បដិវិទ្ធោ អហោសិ ។ ៥/ ពួក, ប្រជុំ '=សមូហោ' ឧ. មហាសមយោ បវនស្មឹ ។ ៦/ ការឃើញ, លទ្ធិ, មតិ, យោបល់, ទ្រីស្ដី '=ទិដ្ឋិ' ឧ. តេន សមយេន ឧគ្គាហមានោ បរិព្វាជកោ សមណមុណ្ឌីកាបុត្តោ... បដិវសតិ ។ ៧/ បាន, ទទួល, លុះ, ដល់ '=បដិលាភោ' ឧ. អត្ថាអិសមយា ធីរោ បណ្ឌិតោតិ បវុច្ចតិ ។ ៨/ លះបង់, ចោល '=បហានំ' ឧ. សម្មា នានាភិសមយា អន្តមកាសិ ទុក្ខស្ស ។ ៩/ ត្រាស់ដឹង, ចាក់ឆ្លុះ '=បដិវេធោ' ឧ. ធម្មាភិសមយោ ។ ទុក្ខស្ស បីឡនដ្ឋោ សង្ខតដ្ឋោ សន្ដាបដ្ឋោ វិបរិណាមដ្ឋោ អភិសមយដ្ឋោ-ស. ។